
Neden ve Nasıl Hasta Oluruz?
Lütfi Şahin
Yıllar boyunca insanlar neden hasta olduklarını, hastalık nedeniyle neden ölümlerin meydana geldiğini araştırmış ve hala araştırmalarını sürdürmektedirler. İnsanlar neden hasta olur? Hastalığa neler neden olur? Bu ve buna benzer sorular hep sorulmuştur.
Yapılan çalışmalar sonucu hastalıkların değişik etkenlerinin olabileceği bulunmuştur. İlk defa mikrop kavramından bahsetmiş olan Akşemsettin ile hastalık kavramı daha da bir netlik kazanmıştır.
Yapılan çalışmalar neticesinde bazı tip hastalıkların gözle görülemeyecek kadar küçük olan ve adına bakteri denilen canlılar ile oluştuğu ortaya konulmuştur. Veba, tifo, kolera ve diğer bazı tip hastalıklar bakteri adı verilen bu küçük canlılar ile meydana gelmektedirler.
Bazı hastalıkların ise yine gözle görülemeyecek kadar küçük olan virüsler tarafından oluşturulduğu bulunmuştur. Virüs denilen ve canlı hücre içersinde canlılık özelliği taşıyan, ancak normal ortam içerisinde canlılık özelliği taşımayan bu yapılar, değişik türde hastalıkları meydana getirmektedirler. Grip, çiçek hastalığı, uçuk gibi ve daha birçok hastalığa neden olabilen virüsler vardır. Aynı zamanda bazı virüs tiplerinin de kansere neden olabildikleri saptanmıştır.
Bakteri ve virüslerin yanında gözle görülemeyecek kadar küçük yapılar vardır ve bunlarda hastalıklara neden olabilmektedirler.
Son zamanlarda yapılan çalışmalar neticesinde teknolojik gelişmelerin aynı zamanda hastalık tiplerini ve özellikle de kanser tiplerini arttırdığı görülmüştür. Bu teknolojik gelişmelerden hastalıklara neden olanların bazıları ise şu şekilde sıralanabilir: plastik maddeler, değişik kimyasallar, bazı tip deterjanlar, cep telefonunun yaydığı dalgalar, televizyonun yaydığı dalgalar ve daha birçok şeyden dolayı hastalıkların meydana gelebileceği, özellikle de değişik kanser hastalıklarının oluşabileceği ortaya konulmuştur.
Bu etkenlerin içerisinde yer alan bakteriler insan vücuduna girdikleri zaman hızlı bir şekilde çoğalmaya başlarlar. İnsana ait olan besinleri ve insanın hücrelerine zarar verirler. Virüslerde benzer tipte etki gösterirler, ancak virüsler bakterilerden farklı olarak insanın hücrelerinin içerisine girerek etkinliğini gösterirler. Bakterilerin büyük çoğunluğu insanın hücrelerinin içerisine girmeden zarar verirken, virüsler insanın hücrelerinin içerisinde girerek zarar verirler. Virüs ve bakterilerden daha küçük olan yapılarda insanın hücrelerinin içerisine girerek zarar verirler. Kansere neden olan plastik, deterjan gibi maddeler ise insanın hücrelerinin yapısını bozarak zarar verirler.
Hastalıklar sadece insanlarda meydana gelmeyip, diğer canlılarda hasta olabilir. Bitkiler ve hayvanlarda hasta olabilir. Bunların hasta olmasında aynı şekilde bakteriler, virüsler, çok küçük yapılar ve yukarıda bahsettiğim değişik etkenler rol oynar. Bir canlıda hastalık oluşturan bir etken, diğer bir canlıda hastalık meydana getirmeyebilir.
Hastalıklardan korunmak için yapacağımız en önemli şeyleri ise şu şekilde sıralayabiliriz: temizlik kurallarına dikkat etmek, ani ısı değişimlerine dikkat etmek (yaz mevsiminde ince ve açık renkli kıyafetler giymek, kış mevsiminde kalın ve koyu renkli giysiler giymek gibi), dengeli ve düzenli beslenmek, zararlı olan kimyasal maddelerden uzak durmak gibi şeyleri söyleyebiliriz.