Dilek Bülbül
Dilek Bülbül

Konya Tarihinde: Fahrettin Altay-1

13 Aralık 2018
3 dk Okuma
3 yıl önce
Konya Tarihinde: Fahrettin Altay-1

Geçenlerde bir takipçim “Alaaddin Tepesinde Bir Bizans Kilisesi: Eflatun Mescidi” başlıklı yazımı okuduğunu mescidin şu an neden yerinde olmadığını ve Konya’daki birçok Selçuklu eserinin Fahrettin Altay tarafından yıktırıldığının doğru olup olmadığını sordu. Bu vesileyle Fahrettin Altay kimdir ve Konya’nın tarihi kimliğine ne kadar zarar vermiştir? Yeri gelmişken bu konuyu eldeki verilerle birlikte ele alalım istedim. 
Fahrettin Altay, 12 Ocak 1880 günü Arnavutluk’un İşkodra kentinde doğdu. Babası Piyade Albayı İzmirli İsmail Bey, annesi Hayriye Hanım’dır. Ali Fikri adında bir erkek kardeşi vardır. Babasının mesleği dolayısıyla birçok yeri gezmiş ve görmüştür. Bunun yanı sıra başarılı bir okul hayatı da olmuştur. İstanbul Harp Okulu’nu birincilikle bitirmiş, Harp Akademisi’ni ise altıncı olarak tamamlamıştır. Göreve başladığı ilk yer olan Dersim’de aşiretlerle mücadele etmiş, onları sayıca azaltmış ve bu arada Münime Hanım ile evlenerek bu evlilikten Hayrünisa ve Tarık adında iki çocuğu olmuştur. Balkan Savaşı, 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı derken hepsinde başarı kazanmıştır. Hatta Yunanlıları kovalayarak İzmir’e giren ilk Türk komutanı olmuştur. Bu başarısından ötürü de korgeneralliğe kadar yükselmiştir. Bir ara Mersin Milletvekili olmuş fakat Mustafa Kemal’in isteği üzerine bırakmış ve askeriyedeki işine devam etmiştir. 1944’de ortaya çıkan İran ve Afganistan sınır anlaşmazlığında hakemlik yapmış ve 1 yıl sonra yaştan emekli olmuştur. 1946-1950 yılları arasında CHP Burdur milletvekilliği yapmış, 25 Ekim 1974’de uykudayken hayatını kaybetmiştir. Aşiyan Mezarlığı’na defnedilen naaşı, 1988’de Ankara Devlet Mezarlığı’na nakledilmiştir. 
Askerî başarısını tartışmaksızın ve Konya’daki Delibaş isyanını bastırmasına rağmen neden Konya kültür tarihinde iyi bir ünle anılmıyordu?
Selçuklu Sultanlarının kemikleri köpeklere bilinçli olarak mı yedirtildi?
Asasıyla işaret ettiği yerler yıkılıyor muydu?
Mezar taşlarından tren yolu mu yaptırıldı?
Milli Eğitim Bakanı’nın “temizleyin” ifadesi yanlış mı anlaşıldı?
Mustafa Kemal Atatürk telgraf çekmeseydi İnce Minareli Medresede yıkılacak mıydı?
Yukarıda askerliği boyunca başarılara imza atan bir Fahrettin Altay’dan bahsettik. Onun Konya’da kötü bir ün ile anılmasının sebebi; Nalıncı Baba Türbesi, Şerefeddin Türbesi ve Medresesi, Ulvi Sultan Mescidi ve Türbesi, Altunbağ-Kazancı Hoca-Pamukçular-Kara Hafız-Çumralı Hoca Medreseleri gibi daha birçok yapıyı yıktırması ve çoğunu da tahrip ettirmesinden kaynaklanır. 
Selçuklu Sultanlarının kemikleri köpeklere bilinçli olarak mı yedirtildi? sorusuna gelince İbrahim Hakkı Konyalı, Fahrettin Altay’ın 2. Ordu Komutanı iken türbeyi açtırdığını ve sultanların parmaklarında muhtemelen değerli yüzükler aradığının bilgisini verir. Herkes tarafından bilinen köpek hikâyesi ise Konya’da efsaneleşmiştir. Bu bilgi tarihçi Murat Bardakçı’ya göre Fahrettin Altay olayının çok sonrasında yaşanmıştır. Yani; 1980 ile 1994 yılları arasında Alaaddin Tepesi’nde çok kapsamlı bir onarım yapılmış ve kemikler türbe restorasyonu sırasındaki bir ihmalkârlık sebebiyle köpeklere yem olmuştur. Olay sabahı çevreden toplanan kemikler mezarlara rastgele yerleştirilmiştir. Her iki olayda da -bilinçli ya da bilinçsiz- her ne şekilde olursa olsun tarihî bir şuur eksikliği görülmektedir. 
Devamı Haftaya…
 

Yorum Yazın