Mevlüt KARABAYIR

Çocuk Ve Genç İşçiler

25 Kasım 2013
3 dk Okuma
8 yıl önce
Çocuk Ve Genç İşçiler

20 Kasım, her yıl; "Dünya Çocuk Hakları Günü" olarak hatırlanır ve anılır. İstanbul İş Sağlığı ve Güvenliği Meclisi'nin yaptığı açıklamaya göre; 2013’te 55 çocuk işçi yaşamını yitirmiştir.
İşyerlerinde, 2012 yılında yapılan teftişler sonucu; 5 bin 960 çocuğun çalıştığı, bu çocuklardan kırk üçünün uygun işte veya çalışma sürelerine uyulmayan işyerlerinde çalıştığı belirlenmiştir. Bu işverenler hakkında 51 bin 600 lira idari para cezası uygulandığını ifade eden Bakan Çelik, denetimlerde çocuk işçiliğinin önlenmesini sağlamak için gerekli özenin gösterildiğini vurgularken, mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli yaptırımların uygulanmasına devam edildiğini, gelen ihbarlar anında değerlendirilerek, işyerlerinde çocuk çalıştırılması engellenmektedir” şeklinde bilgiler vermiştir.
Türk iş hukukunda 18 yaşından küçük işçiler, çocuk ve genç işçiler olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre; 15 yaşını doldurmamış olanlara çocuk işçi, 15 yaşını doldurup henüz 18 yaşını doldurmamış olanlara da genç işçi denilmektedir (m.71).
İş Kanunu, 14 yaşını doldurmuş ve ilköğretimini tamamlamış olan çocukların bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okula gitmelerine engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılmalarına izin vermektedir. (m.71).
İş Kanunu’na göre 14 yaşından 18 yaşın bitirilmesine kadar çocukların herhangi bir işe alınmadan önce, işin niteliğine ve koşullarına göre, vücut yapılarının dayanıklı olup olmadığının raporlarla belirlenmesi ve bunların 18 yaşını dolduruncaya kadar en az 6 ayda bir aynı şekilde doktor muayenesinden geçirilmesi zorunludur (m.87).
Çocuk ve Gençlerin Çalıştırılması Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik (ÇGÇUEHY) ise çocuk işçiyi; 14 yaşını bitirmiş 15 yaşını doldurmamış ve ilköğretimini tamamlamış kişi; genç işçiyi 15 yaşını tamamlamış 18 yaşını tamamlamamış kişi (m.4.) olarak tanımlamaktadır.
İşverenler, çalıştırdıkları çocuk ve genç işçinin velisi veya vasisi ile yazılı iş sözleşmesi yapmak zorundadır. İşveren, çocuk ve genç işçilere; çalıştırmaya başlamadan önce işyerindeki riskler, işe uyum ve kanuni hakları ile işin niteliğine göre gerekli iş başı eğitimlerini verir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde çalışma süreleri; günde yedi ve haftada otuz beş saatten fazla olamaz. Çocuk ve genç işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi en az 20 iş günüdür.
Çocuk ve genç işçilerin çalıştırılamayacakları işler:
•4857 sayılı İş Kanununun 69. maddesinde belirtilen gece dönemine (20.00-06.00 saatleri arasına) rastlayan sürelerde yapılan işler,
•Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işler,
•Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliğinde 18 yaşını doldurmamış kişilerin çalışmasının yasaklandığı işler,
•Hazırlama, Tamamlama ve Temizleme İşleri Yönetmeliği kapsamındaki işler,
•Sağlık Kuralları Bakımından; "Günde Ancak Yedi buçuk Saat veya Daha az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik" kapsamında yer alan işler,
•Alkol, sigara ve bağımlılığa yol açan maddelerin üretimi ve toptan satış işleri,
•Parlayıcı, patlayıcı, zararlı ve tehlikeli maddelerin toptan ve perakende satış işleri ile bu gibi maddelerin imali, işlenmesi, depolanması işleri ve bu maddelere maruz kalma ihtimali bulunan her türlü işler,
•Gürültü ve/veya vibrasyonun yüksek olduğu ortamlarda yapılan işler,
•Aşırı sıcak ve soğuk ortamda çalışma gerektiren işler ile sağlığa zararlı ve meslek hastalığına yol açan maddeler ile yapılan işler,
•Radyoaktif maddelere ve zararlı ışınlara maruz kalınması ihtimali olan işler,
•Müteharrik makineler kullanılarak yapılan işler,
•Fazla dikkat isteyen ve aralıksız ayakta durmayı gerektiren işler,
•Parça başı ve prim sistemi ile ücret ödenen işler,
•Para taşıma ve tahsilat işleri,
•İş bitiminde evine veya ailesinin yanına dönmesine olanak sağlamayan işler (eğitim amaçlı işler hariç),
•Meslek eğitim programı gereği staj nedeni ile yapılan çalışmalar hariç, güzellik salonlarında yapılan yüz, vücut bakımı ve estetiği, epilasyon ve masaj işleri,
•Açık bir şekilde veya uzman hekim raporu ile fiziki ve psikolojik yeterliliklerinin üzerinde olan işler,
•Toksit, kanserojen, nesil takip eden genler zararlı veya doğmamış çocuğa zararlı veya herhangi bir şekilde insan sağlığını etkileyen zararlı maddelerle ilgili işler,
•Eğitim, deney eksikliği, güvenlik konusunda dikkat eksikliğine bağlı olarak gençlerin maruz kalabileceği kaçınılması veya fark edilmesi mümkün olmadığına inanılan iş kazası riski taşıyan işler.
 

Yorum Yazın