Dilek Bülbül
Dilek Bülbül

Bir Hayırsever: Sahibata Fahreddin Ali 

04 Ekim 2018
3 dk Okuma
3 yıl önce
Bir Hayırsever: Sahibata Fahreddin Ali 

Birçok Selçuklu Sultanına vezirlik yapan ve kırk yıldan fazla yüksek makamlarda bulunması sebebi ile devlete hizmet etmiş olan Fahreddin Ali, daha çok Sahibata ismiyle bilinir. Babası Hüseyin Rumî’dir ve Konya’nın köklü bir ailesine mensuptur. Doğum ve ölüm tarihiyle ilgili net bilgiler olmasa da Anadolu Selçuklu Devleti’nin kuruluşundan neredeyse yıkılışına kadar tüm dönemlerine tanıklık etmiştir. Adalet nazırlığı, baş vezirlik gibi görevlerin yanı sıra yapmış olduğu hayırlarla daha çok tanınmıştır. Bundan dolayı Fahreddin (dinin öğüncü), Kavvamü’l-Mülk (devletin dayanağı), Ebu’l-Hayrat (hayırların babası) olarak anılmıştır. 
Konya başta olmak üzere Anadolu’nun pek çok yerinde hayır eserleri yaptırdı. Konya’da Darü’l-hadis, mescit, bir hângâh, hamam, çeşme, buzhane ve iki türbe. Kayseri’de bir medrese, mescit ve çeşme. Akşehir’de bir medrese, imaret ve mescit. Muhtelif yerlerde han ve kervansaraylar, hep bu zatın hayır eserleridir. Bu eserlerin çoğunun mimarı, Kelûk bin Abdullah’dır. Gerçektende Sahip Ata, günümüze ulaşabilen 17 hayır eserinin yanı sıra, bugüne gelememiş ancak yayınlardan haberdar olduğumuz 10 binasıyla bu unvanı hak etmiş bir Ortaçağ banisidir.
Hazreti Mevlâna pek çok mektubunda, Sahibata’yı övücü sözler kullanır: “Pek ulu, bilgin, adalet ıssı, bağışlarda, lütufarda bulunan, Allah buyruğunu ululayan, Allah’ın halkını esirgeyen, padişahlarla sultanların yakını…” olarak metheder. Sultan Veled de, Sahibata’yı yirmi bir beyitlik bir şiirle över. İnce Minare Medresesi’nin vakfiyesinde ise Sahip Ata Fahreddin Ali hakkında şu sözlere yer verilir: “En büyük vezir ve en büyük düstûr, doğuda ve batıda vezirlerin meliki, yaratıkların melce’i, yardımcısı ve barınağı, devlet ve dinin iftiharı olan, hayır, şefat, insaf, ihsan, adalet, ilim sahibi, İslâm ve Müslümanların yardımcısı, melik ve sultanların sağ eli, hamdların, öğüncülerin üstün meziyetlerin, ikramların babası, Konyalı Hacı Ebubekir oğlu Hüseyin oğlu Ali (Allah, hayatın kazanmasını ve hasenatı toplaması hakkında, onun tevfikini artırsın)”. 
Bütün kaynaklar, Fahreddin Ali’nin hayır-hasenat sahibi, adil ve merhametli bir insan olduğunda ittifak eder. Bu yüzden de “Veliler” listesinde yer alır. Hayatının sonlarına doğru görevinden ayrılan Sahip Fahreddin Ali, kendisini ibadete verir. Akşehir’in Nâdir Köyü’ne yerleşir. 25 Şevval 687 H. 22 Birinci kânun 1288 pazartesi günü vefat eder. Cenazesi sağlığında Konya’da yaptırdığı türbesine gömülür. Aksarayî başta olmak üzere bazı tarihçiler onun vefat yılını 687 olarak verirken mezar taşı kitabesinde vefat yılı 684 olarak verilmiştir.

Yorum Yazın